ကိုရီးယား နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ကျောင်းထွက်နှုန်း 4 နှစ်တက္ကသိုလ် 5.60%၊ ဂျူနီယာကောလိပ် 7.23% သို့ ကျဆင်း၊ ဆိုးလ်မြို့တော်ဒေသ 4 နှစ်တက္ကသိုလ်တွင်မူ 6.2% သို့ မြင့်တက်

ကိုရီးယားနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်များ၏ နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ကျောင်းထွက်နှုန်းသည် 2 နှစ်အတွင်း ကျဆင်းလာခဲ့သည်။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ကိုရီးယားပညာရေးဖွံ့ဖြိုးမှုအင်စတီကျု (KEDI) တို့က နိုဝင်ဘာ 1 ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော 'ဒေတာဖြင့် ဖတ်ရှုသည့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပညာရေး' 2026 ခုနှစ် အမှတ် 17 အရ အထွေထွေ·စက်မှုတက္ကသိုလ်များ (4 နှစ်) ၏ နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ကျောင်းထွက်နှုန်းသည် 2023 ခုနှစ်က 6.85% မှ 2025 ခုနှစ်တွင် 5.60% သို့ 1.25 ရာခိုင်နှုန်းမှတ် ကျဆင်းခဲ့သည်။ ဂျူနီယာကောလိပ်များ (junior colleges) တွင်မူ ထိုကာလအတွင်း 10.02% မှ 7.23% သို့ 2.79 ရာခိုင်နှုန်းမှတ် ကျဆင်းခဲ့သည်။

နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ပျမ်းမျှ ကောင်းမွန်လာသည်ဆိုရုံဖြင့် ကျောင်းအားလုံး ကောင်းမွန်လာသည်ဟု မဆိုလိုပါ။ ဆိုးလ်မြို့တော်ဒေသရှိ အထွေထွေ·စက်မှုတက္ကသိုလ်များတွင် ထိုကာလအတွင်း 5.9% မှ 6.2% သို့ ပြောင်းပြန် မြင့်တက်ခဲ့သည်။ ဂန်းဝမ်ဒေသ ဂျူနီယာကောလိပ်များမှာ 19.5% ဖြင့် ယခုထိ မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သည်။ ကျောင်းရွေးချယ်ရာတွင် နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ပျမ်းမျှထက် လျှောက်ထားမည့် ကျောင်း၏ ကိန်းဂဏန်းကို တိုက်ရိုက် ကြည့်ရှုရမည်ဖြစ်သည်။

'ဒေတာဖြင့် ဖတ်ရှုသည့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပညာရေး' သည် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် KEDI တို့က စာရင်းအင်းနှင့် ထုတ်ပြန်ထားသော အချက်အလက်များကို အသုံးပြု၍ ပညာရေးဆိုင်ရာ ခေါင်းစဉ်တစ်ခုကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း လေ့လာတင်ပြသည့် နှစ်ပတ်တစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေစာဖြစ်သည်။ ယခုအမှတ်၏ ခေါင်းစဉ်မှာ 'နိုင်ငံခြားကျောင်းသား 300,000 ခေတ်တွင် မူလနိုင်ငံများ ကျယ်ပြန့်လာပြီး ကျောင်းထွက်မှု လျော့နည်းလာ' ဖြစ်သည်။

အစီရင်ခံစာသည် ဤကိန်းဂဏန်းများကို '2025 ခုနှစ်' တန်ဖိုးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ 2025 ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အချက်အလက်လား၊ 2025 ပညာသင်နှစ်၏ ရလဒ်လား ဆိုသည်ကို တရားဝင် စာရွက်စာတမ်းများဖြင့် အတည်ပြု၍ မရပါ။

2 နှစ်အတွင်း အထွေထွေ·စက်မှုတက္ကသိုလ် 1.25%p၊ ဂျူနီယာကောလိပ် 2.79%p ကျဆင်း

ကျောင်းအမျိုးအစား နှစ်မျိုးစလုံးတွင် ကျောင်းထွက်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့သည်။ ဂျူနီယာကောလိပ်များ၏ ကျဆင်းမှု ပိုကြီးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အမျိုးအစား နှစ်ခုကြား ကွာဟချက်သည် 3.17 ရာခိုင်နှုန်းမှတ်မှ 1.63 ရာခိုင်နှုန်းမှတ်သို့ ကျဉ်းမြောင်းသွားခဲ့သည်။

ကျောင်းသားဦးရေမှာမူ ထိုထက် ပိုရှည်သော ကာလအတွင်း သိသိသာသာ တိုးလာခဲ့သည်။ 2017 ခုနှစ်နှင့် 2025 ခုနှစ်ကို နှိုင်းယှဉ်လျှင် အထွေထွေ·စက်မှုတက္ကသိုလ်များရှိ နိုင်ငံခြားကျောင်းသားများသည် 90,095 ဦးမှ 153,477 ဦးသို့ 70.4% တိုးလာခဲ့သည်။ ဂျူနီယာကောလိပ်များတွင် 6,163 ဦးမှ 37,260 ဦးသို့ 504.6% တိုးလာခဲ့သည်။

မူလနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံလည်း ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အထွေထွေ·စက်မှုတက္ကသိုလ်များတွင် တရုတ်ကျောင်းသား အချိုးအစားသည် 59.9% မှ 29.2% သို့ လျော့ကျခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်ကျောင်းသား အချိုးအစားမှာ 10.9% မှ 28.7% သို့ တိုးလာခဲ့သည်။ ဂျူနီယာကောလိပ်များတွင် ဗီယက်နမ်ကျောင်းသား အချိုးအစားသည် 44.9% မှ 60.0% သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

2026 ခုနှစ် ပညာရေး အခြေခံစာရင်းအင်းအရ ကိုရီးယားရှိ အဆင့်မြင့်ပညာရေး အဖွဲ့အစည်းများတွင် နိုင်ငံခြားကျောင်းသား 307,464 ဦး ရှိပြီး ယခင်နှစ်ထက် 21.3% တိုးလာခဲ့သည်။ ဘွဲ့ရ သင်တန်းကျောင်းသား 223,191 ဦးနှင့် ဘွဲ့မဲ့ သင်တန်းကျောင်းသား 84,273 ဦး ဖြစ်သည်။ ဤကိန်းဂဏန်းသည် 2026 ခုနှစ် ဧပြီ 1 ရက်နေ့ အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ 2025 ခုနှစ် အခြေပြု ကျောင်းထွက်နှုန်းနှင့် ရည်ညွှန်းအချိန် ကွာခြားသည်။

ဆိုးလ်မြို့တော်ဒေသ အထွေထွေ·စက်မှုတက္ကသိုလ်များသာ ပြောင်းပြန် မြင့်တက်

ဒေသအလိုက် ခွဲကြည့်လျှင် လမ်းကြောင်းများ ကွဲပြားသွားသည်။ ဆိုးလ်မြို့တော်ဒေသ (ဆိုးလ်·အင်ချွန်း·ဂျောင်ဂီ) ရှိ အထွေထွေ·စက်မှုတက္ကသိုလ်များ၏ နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ကျောင်းထွက်နှုန်းသည် 2023 ခုနှစ်တွင် 5.9%၊ 2024 ခုနှစ်တွင် 5.7% ရှိခဲ့သည်။ 2025 ခုနှစ်တွင် 6.2% သို့ မြင့်တက်ခဲ့သည်။ 2023 ခုနှစ်ထက် 0.3 ရာခိုင်နှုန်းမှတ်၊ ယမန်နှစ်ထက် 0.5 ရာခိုင်နှုန်းမှတ် ပိုမြင့်သည်။

2025 ခုနှစ်တွင် အထွေထွေ·စက်မှုတက္ကသိုလ်များကို အခြေခံ၍ နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ကျောင်းထွက်နှုန်းသည် တူညီသောဒေသ၏ ကျောင်းသားအားလုံးထက် မြင့်ခဲ့သည့် ဒေသမှာ ဆိုးလ်မြို့တော်ဒေသ တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်သည်။ အထွေထွေ·စက်မှုတက္ကသိုလ်များရှိ နိုင်ငံခြားကျောင်းသားများ၏ 55% ခန့်သည် ဆိုးလ်မြို့တော်ဒေသရှိ ကျောင်းများတွင် တက်ရောက်နေကြသည်။ ဆိုးလ်မြို့တော်ဒေသ၏ ကိန်းဂဏန်းသည် နိုင်ငံခြားကျောင်းသား အများဆုံး တက်ရောက်သည့် ဒေသ၏ လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။

ဆိုးလ်မြို့တော်ဒေသရှိ တက္ကသိုလ်များသို့ လျှောက်ထားမည့် ကျောင်းသားများသည် ဤလမ်းကြောင်းကို သီးခြား ကြည့်ရှုရမည်ဖြစ်သည်။ ဆိုးလ်မြို့တော်ဒေသ အတွင်း၌ပင် ကျောင်းတစ်ကျောင်းနှင့် တစ်ကျောင်း ကိန်းဂဏန်း ကွာခြားသည်။ ဒေသပျမ်းမျှ မြင့်တက်သည်ဆိုသည့် အချက်တစ်ခုတည်းဖြင့် ကျောင်းတစ်ကျောင်းကို အကဲဖြတ်၍ မရပါ။ ပြောင်းပြန်အားဖြင့် ဒေသပျမ်းမျှ နိမ့်သည်ဆိုရုံဖြင့် ထိုဒေသရှိ ကျောင်းအားလုံး နိမ့်သည်ဟုလည်း မဆိုလိုပါ။

အခြားဒေသများမှာ ကွဲပြားခဲ့သည်။ ဟိုနမ်·ဂျဲဂျူးဒေသ အထွေထွေ·စက်မှုတက္ကသိုလ်များသည် 2023 ခုနှစ်က 9.5% မှ 2025 ခုနှစ်တွင် 4.8% သို့ 4.7 ရာခိုင်နှုန်းမှတ် ကျဆင်းခဲ့သည်။ ဒယ်ဂူ·ဂျောင်ဘွတ်ဒေသတွင် 4.6%၊ ဘူဆန်·အူလ်ဆန်·ဂျောင်နမ်ဒေသနှင့် ချုံချောင်ဒေသတွင် တစ်ခုစီ 5.1% ရှိခဲ့သည်။ ဤဒေသများတွင် နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ကျောင်းထွက်နှုန်းသည် ကျောင်းသားအားလုံးထက် နိမ့်ခဲ့သည်။

ဂျူနီယာကောလိပ်များတွင် ဒေသကွာဟချက် ပိုကြီး

ဂျူနီယာကောလိပ်များတွင် ဒေသအချင်းချင်း ကွာဟချက်သည် အထွေထွေ·စက်မှုတက္ကသိုလ်များထက် အများကြီး ပိုကြီးသည်။

ဂန်းဝမ်ဒေသ ဂျူနီယာကောလိပ်များသည် 5.7 ရာခိုင်နှုန်းမှတ် ကျဆင်းခဲ့သော်လည်း ယခုထိ 5 ဦးလျှင် 1 ဦးခန့် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ထိုဒေသတွင်းရှိ ဂျူနီယာကောလိပ် ကျောင်းသားအားလုံး၏ ကျောင်းထွက်နှုန်းမှာ 12.7% ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားကျောင်းသား တန်ဖိုးသည် 6.8 ရာခိုင်နှုန်းမှတ် ပိုမြင့်ပြီး 1.5 ဆခန့် ရှိသည်။

သို့ရာတွင် ဂန်းဝမ်ဒေသ ဂျူနီယာကောလိပ်များရှိ နိုင်ငံခြားကျောင်းသားမှာ 2,230 ဦးသာ ရှိပြီး မများလှပါ။ ကျောင်းသားဦးရေ နည်းပါက ကျောင်းအချို့၏ အခြေအနေကြောင့်ပင် ဒေသကိန်းဂဏန်း သိသိသာသာ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ဤကိန်းဂဏန်းသည် ဂျူနီယာကောလိပ်များနှင့်သာ သက်ဆိုင်သည်။ ဂန်းဝမ်ဒေသရှိ တက္ကသိုလ်အားလုံး၏ ကိန်းဂဏန်းအဖြစ် ချဲ့ထွင် အဓိပ္ပာယ်ကောက်၍ မရပါ။

ဒယ်ဂူ·ဂျောင်ဘွတ်ဒေသ ဂျူနီယာကောလိပ်များသည် 15.1% မှ 7.9% သို့ ထက်ဝက်နီးပါး လျော့ကျခဲ့သည်။ ဘူဆန်·အူလ်ဆန်·ဂျောင်နမ်ဒေသနှင့် ဟိုနမ်·ဂျဲဂျူးဒေသ ဂျူနီယာကောလိပ်များမှာ 2025 ခုနှစ်တွင် တစ်ခုစီ 3.9% ရှိခဲ့သည်။ ဂျူနီယာကောလိပ်ချင်း တူသော်လည်း 2025 ခုနှစ် နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ကျောင်းထွက်နှုန်းမှာ ဂန်းဝမ်ဒေသ (19.5%) သည် ဘူဆန်·အူလ်ဆန်·ဂျောင်နမ်ဒေသနှင့် ဟိုနမ်·ဂျဲဂျူးဒေသ (3.9%) ၏ 5 ဆ ဖြစ်သည်။

2025 ခုနှစ် အခြေပြု ဂျူနီယာကောလိပ် နိုင်ငံခြားကျောင်းသားများ၏ 60.0% မှာ ဗီယက်နမ်ကျောင်းသားများ ဖြစ်သည်။ ဂျူနီယာကောလိပ် တက်ရောက်ရန် စဉ်းစားနေသော ဗီယက်နမ်ကျောင်းသားများအနေဖြင့် ဒေသကွာဟချက်ကို အထူး ဂရုပြုသင့်သည်။ ဒေသဆိုင်ရာ ဂျူနီယာကောလိပ်သို့ လျှောက်ထားရာတွင် ဒေသပျမ်းမျှထက် ကျောင်းအလိုက် နောက်ဆုံး 3 နှစ် ကိန်းဂဏန်းကို ဦးစွာ စစ်ဆေးခြင်းက ပိုကောင်းသည်။

'ကျောင်းထွက်နှုန်း' က ရေတွက်သည့်အရာနှင့် မရေတွက်သည့်အရာ

ကျောင်းထွက်ခြင်းသည် 'ကျောင်းထုတ်ခံရခြင်း' နှင့် အဓိပ္ပာယ်တူ မဟုတ်ပါ။ Academyinfo ၏ ကျောင်းထွက်ကျောင်းသား အခြေအနေတွင် အကြောင်းရင်းများကို အောက်ပါ အမျိုးအစားများ စသည်ဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။

• စာရင်းမသွင်းခြင်း
• ကျောင်းနားပြီးနောက် ပြန်မတက်ခြင်း
• မိမိဆန္ဒဖြင့် ကျောင်းထွက်ခြင်း
• ပညာရေးဆိုင်ရာ သတိပေးချက်
• ထပ်ခါထပ်ခါ ကျရှုံး၍ ကျောင်းထုတ်ခံရခြင်း
• အများဆုံး တက်ရောက်ခွင့်ကာလ ကျော်လွန်ခြင်း
• အခြား

ကျောင်းပြောင်းခြင်း သို့မဟုတ် မိခင်နိုင်ငံသို့ ပြန်သွားခြင်းကိုလည်း ကျောင်းထွက်အဖြစ် ရေတွက်နိုင်သည်။ ကိန်းဂဏန်း မြင့်သည်ဆိုတိုင်း ပညာရေး ကျရှုံးမှုဟု မဆိုလိုပါ။

ယခု နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ကျောင်းထွက်နှုန်းတွင် ဘွဲ့ရ သင်တန်းကျောင်းသားများသာ ပါဝင်သည် မဟုတ်ပါ။ ဘာသာစကားသင်တန်းကျောင်းသားများနှင့် ဖလှယ်·ဧည့်သည်ကျောင်းသားများလည်း ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤကိန်းဂဏန်းကို 'ဘွဲ့ရ သင်တန်း ဘွဲ့မရရှိနှုန်း' အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ကောက်၍ မရပါ။ ဘာသာစကားသင်တန်းကျောင်းသား အချိုးအစား များသော ကျောင်းများတွင် ဘွဲ့ရ သင်တန်းကျောင်းသားများ၏ အခြေအနေနှင့် ကိန်းဂဏန်း ကွာခြားနိုင်သည်။

ကျောင်းသားအားလုံးဆိုင်ရာ စာရင်းအင်းတွင်လည်း ထိုကဲ့သို့ သတိပြုရန် ရှိသည်။ 2026 ခုနှစ် Academyinfo တွင် ထုတ်ပြန်ထားသော ကျောင်းထွက်ကျောင်းသား အခြေအနေကို ဆန်းစစ်သည့် မီဒီယာ သတင်း (စက်တင်ဘာ 10 ရက်) အရ 4 နှစ် အထွေထွေတက္ကသိုလ် 208 ကျောင်းအနက် 25 ကျောင်း (12.0%) သည် ကျောင်းထွက်နှုန်း 10% နှင့်အထက် ရှိခဲ့သည်။ ထို 25 ကျောင်းရှိ ကျောင်းထွက်ကျောင်းသား 7,127 ဦးအနက် မိမိဆန္ဒဖြင့် ကျောင်းထွက်သူ 35.9%၊ စာရင်းမသွင်းသူ 32.1%၊ ကျောင်းနားပြီး ပြန်မတက်သူ 26.9% ရှိခဲ့သည်။ ကျောင်းထွက်နှုန်း တစ်ခုတည်းဖြင့် တက္ကသိုလ်တစ်ခု အားနည်းမှု ရှိမရှိ အကဲဖြတ်ရန် ခက်ခဲသည်ဟု ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဘာကြောင့် လျော့ကျခဲ့သလဲ၊ မူဝါဒ ဘယ်ဆီ ဦးတည်မလဲ

အစီရင်ခံစာသည် ကျဆင်းရသည့် အကြောင်းရင်းအဖြစ် ပညာရေး နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ စွမ်းရည် အသိအမှတ်ပြုစနစ် (IEQAS) နှင့် တက္ကသိုလ်များ၏ ကိုရီးယားဘာသာ သင်ကြားမှု၊ နေထိုင်ရေး ပံ့ပိုးမှု၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အကြံပေးမှု တိုးချဲ့ခြင်းတို့က သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့နိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ အကြောင်းရင်းကို အတည်ပြုထားခြင်း မဟုတ်ပါ။

အသိအမှတ်ပြုစနစ်တွင် ကျောင်းထွက်နှုန်းသည် ကာလကြာရှည် အသုံးပြုခဲ့သော စီမံခန့်ခွဲမှု ညွှန်ကိန်းဖြစ်သည်။ 2019 ခုနှစ်ဝန်းကျင် အသိအမှတ်ပြုစနစ်တွင် တရားမဝင် နေထိုင်မှုနှုန်းနှင့် ကျောင်းထွက်နှုန်းတို့သည် မဖြစ်မနေ ညွှန်ကိန်းများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ 2024 ခုနှစ် ဇူလိုင်လတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော 4 ကြိမ်မြောက် အသိအမှတ်ပြုစနစ် မူကြမ်းသည် အထွေထွေတက္ကသိုလ်များနှင့် ဂျူနီယာကောလိပ်များကို ခွဲခြား အကဲဖြတ်ရန် ဖြစ်သည်။ မူကြမ်းတွင် ဂျူနီယာကောလိပ်များ၏ ကျောင်းလခ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးနှုန်းနှင့် ကျောင်းထွက်နှုန်း စံနှုန်းများကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြေလျှော့ရန် အစီအစဉ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။

ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် 2026 ခုနှစ် စက်တင်ဘာ 8 ရက်နေ့တွင် နိုင်ငံခြားကျောင်းသား မူဝါဒ၏ 'အရည်အသွေးဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှု' ကို ကြေညာခဲ့သည်။ ကျောင်းသားခေါ်ယူမှု လုပ်ငန်းစဉ်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု မြှင့်တင်ခြင်း၊ တက္ကသိုလ်စွမ်းရည် မြှင့်တင်ခြင်း၊ အခြေချနေထိုင်ရေးနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပံ့ပိုးခြင်း၊ အနာဂတ်စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ဆက်စပ်သော ထူးချွန်သူများကို အာရုံစိုက် ပံ့ပိုးခြင်းတို့သည် အဓိက မဟာဗျူဟာ 4 ရပ် ဖြစ်သည်။ ထောက်ပြခဲ့သော ပြဿနာ 4 ရပ်မှာ ခေါ်ယူရွေးချယ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်၏ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု ချို့တဲ့ခြင်း၊ တက္ကသိုလ်အချို့၏ မသင့်လျော်သော လုပ်ရပ်များနှင့် ပညာရေးစွမ်းရည် အားနည်းခြင်း၊ သတင်းအချက်အလက်နှင့် အလုပ်အကိုင် ပံ့ပိုးမှု အကန့်အသတ်ရှိခြင်း၊ ထူးချွန်သူများ ဆွဲဆောင်ခြင်းနှင့် ဒေသတွင် အခြေချနေထိုင်ခြင်းကြား ဆက်စပ်မှု အားနည်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဥပဒေနှင့် စနစ်ဆိုင်ရာ ပြင်ဆင်မှုများကိုလည်း တပြိုင်နက် ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သည်။

အသိအမှတ်ပြုစနစ်၏ ရလဒ်များကို ယခုလည်း နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ဗီဇာ စိစစ်မှုတွင် အသုံးပြုနေသည်။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ဤချိတ်ဆက်မှုကို အားကောင်းစေပြီး နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ပညာရေးနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် အဓိကကျသော ညွှန်ကိန်းများကို မဖြစ်မနေ ပြည့်မီရမည့် မဖြစ်မနေ ညွှန်ကိန်းများအဖြစ် ပြောင်းလဲရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

အသိအမှတ်ပြုစနစ်၏ အသိအမှတ်ပြု ဘာသာစကားစွမ်းရည် ညွှန်ကိန်းကိုလည်း တင်းကျပ်မည်ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်များ ပြည့်မီရမည့် 'ဘာသာစကားစွမ်းရည် စံနှုန်း ပြည့်မီသော ကျောင်းသား အချိုးအစား' သည် ယခုနှစ် 40% မှ 2027 ခုနှစ်တွင် 45%၊ 2028 ခုနှစ်တွင် 50%၊ 2030 ခုနှစ်တွင် 60% သို့ တိုးမြှင့်မည်ဖြစ်သည်။ 5 ကြိမ်မြောက် အသိအမှတ်ပြုစနစ်ကို 2029 ခုနှစ်မှစ၍ အကောင်အထည်ဖော်မည်ဖြစ်သည်။ 5 ကြိမ်မြောက် အခြေခံအစီအစဉ်ကို ယခုနှစ် ဒုတိယနှစ်ဝက်တွင် ထုတ်ပြန်မည်ဟု ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။

5 ကြိမ်မြောက်မှစ၍ အဖွဲ့အစည်းအကဲဖြတ် အသိအမှတ်ပြုချက် မရရှိသော တက္ကသိုလ်များနှင့် ပုဂ္ဂလိကတက္ကသိုလ် ငွေကြေးဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုတွင် 2 နှစ်ဆက်တိုက် စီမံခန့်ခွဲမှု အကျပ်အတည်းရှိ တက္ကသိုလ်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသော တက္ကသိုလ်များကို အသိအမှတ်ပြုစနစ်၏ အနိမ့်ဆုံးအဆင့်သို့ တိုက်ရိုက် ခွဲခြားရန် စီစဉ်ထားသည်။ ထိုတက္ကသိုလ်များသည် နိုင်ငံခြားကျောင်းသားသစ် ခေါ်ယူမှုတွင် ကန့်သတ်ခံရမည်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားကျောင်းသားများ၏ ပညာရေး စီမံခန့်ခွဲမှု ချို့ယွင်းချက်နှင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကို စစ်ဆေးမှုလည်း တိုးမြှင့်မည်ဟု ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဆိုသည်။ စက်တင်ဘာ ကြေညာချက်၏ အများပြည်သူ အနှစ်ချုပ်နှင့် သတင်းများတွင် ကျောင်းထွက်နှုန်းသည် 5 ကြိမ်မြောက် မဖြစ်မနေ ညွှန်ကိန်းတွင် ပါဝင်မည်လားဆိုသည်ကို ဖော်ပြမထားပါ။ နိုဝင်ဘာ 8 ရက်နေ့ အထိ 5 ကြိမ်မြောက် အခြေခံအစီအစဉ်ကို ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးပါ။

လျှောက်ထားမီ Academyinfo တွင် စစ်ဆေးရမည့်အချက်များ

ကျောင်းအလိုက် နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ကျောင်းထွက် ကိန်းဂဏန်းများသည် အများပြည်သူ သိရှိနိုင်သော အချက်အလက်များ ဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ် သတင်းအချက်အလက် ထုတ်ပြန်ရေးစနစ် (Academyinfo) တွင် 'နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ကျောင်းထွက် အခြေအနေ' (4-ba-2) ကို သီးခြားအကွက်အဖြစ် ထားရှိသည်။ ဩဂုတ်လ ပုံမှန်ထုတ်ပြန်မှု အကွက်ဖြစ်ပြီး အချက်အလက်ရင်းမြစ်မှာ KEDI ၏ အဆင့်မြင့်ပညာရေး စာရင်းအင်း ဖြစ်သည်။

ထိုဩဂုတ်လတွင်ပင် 'နိုင်ငံခြားကျောင်းသား အခြေအနေ' (4-ba-1) နှင့် ကျောင်းသားအားလုံးဆိုင်ရာ 'ကျောင်းထွက်ကျောင်းသား အခြေအနေ' (4-sa) တို့ကိုလည်း ထုတ်ပြန်သည်။ အများပြည်သူဒေတာပေါ်တယ်ရှိ Academyinfo ကျောင်းသား အခြေအနေ ဒေတာတွင်လည်း ကျောင်းအလိုက် နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ဦးရေနှင့် နိုင်ငံခြား ကျောင်းထွက်ကျောင်းသား ဦးရေ ပါဝင်သည်။ နှုန်းကို သီးခြား မဖော်ပြထားပါက ထိုကိန်းဂဏန်း 2 ခုဖြင့် ကိုယ်တိုင် တွက်ချက်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။

ကျောင်းသားအားလုံးဆိုင်ရာ ကျောင်းထွက်ကျောင်းသား အခြေအနေကို အများပြည်သူဒေတာပေါ်တယ်တွင် တက္ကသိုလ်·ဌာနအလိုက် ဖိုင်များအဖြစ်လည်း တင်ထားသည်။ 2023 ခုနှစ်မှ 2026 ခုနှစ်အထိ အချက်အလက်များ ရှိပြီး စာရင်းဝင်ကျောင်းသား ဦးရေနှင့် နောက်ဆုံး ကျောင်းထွက်ကျောင်းသား အချိုးအစားကို တွဲဖက် ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ဤဖိုင်သည် အထွေထွေတက္ကသိုလ်·ပညာရေးတက္ကသိုလ်·စက်မှုတက္ကသိုလ်·ဆိုက်ဘာတက္ကသိုလ်·အဝေးသင် တက္ကသိုလ်တို့၏ အချက်အလက် ဖြစ်သည်။ ဂျူနီယာကောလိပ်များအတွက်မူ သီးခြား အချက်အလက်ကို ကြည့်ရှုရမည်ဖြစ်သည်။

လျှောက်ထားမည့် ကျောင်းကို ဆုံးဖြတ်ပြီးပါက အောက်ပါတို့ကို အစဉ်လိုက် ကြည့်ရှုပါ။

• 'နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ကျောင်းထွက် အခြေအနေ' (4-ba-2) ၏ နောက်ဆုံး 3 နှစ် လမ်းကြောင်း။ တစ်နှစ်တာ တန်ဖိုးထက် လမ်းကြောင်းက ပိုအရေးကြီးသည်။
• တူညီသောကျောင်း၏ ကျောင်းသားအားလုံး ကျောင်းထွက်နှုန်း (4-sa)။ နိုင်ငံခြားကျောင်းသား တန်ဖိုးသည် စုစုပေါင်းထက် အများကြီး ပိုမြင့်သလား နှိုင်းယှဉ်ပါ။
• ကျောင်း၏ ကျောင်းသားအားလုံး ကျောင်းထွက် အကြောင်းရင်း ဖွဲ့စည်းပုံ (4-sa)။ စာရင်းမသွင်းခြင်း·ကျောင်းနားပြီး ပြန်မတက်ခြင်း များသလား၊ ပညာရေးဆိုင်ရာ သတိပေးချက်·ထပ်ခါထပ်ခါ ကျရှုံး၍ ကျောင်းထုတ်ခံရခြင်း များသလား ကြည့်ပါ။ နိုင်ငံခြားကျောင်းသားများ သီးသန့်၏ အကြောင်းရင်း ဖွဲ့စည်းပုံကို ကျောင်းသို့ တိုက်ရိုက် မေးမြန်းပါ။
• 'နိုင်ငံခြားကျောင်းသား အခြေအနေ' (4-ba-1) ၏ ကျောင်းသားဦးရေ။ နိုင်ငံခြားကျောင်းသား နည်းသော ကျောင်းများတွင် လူအနည်းငယ်ကြောင့်ပင် နှုန်း သိသိသာသာ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။
• ပညာရေး နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ စွမ်းရည် အသိအမှတ်ပြုချက် ရှိမရှိနှင့် ဗီဇာစိစစ်မှု တင်းကျပ်သည့် တက္ကသိုလ်·ဗီဇာ အသေးစိတ်စိစစ်သည့် တက္ကသိုလ် (ယခင် အောက်ဆင့်တက္ကသိုလ်·ဗီဇာကန့်သတ် တက္ကသိုလ်) တွင် ပါဝင်ခြင်း ရှိမရှိ။
• ကိုရီးယားဘာသာ သင်ခန်းစာ၊ နေထိုင်ရေး ပံ့ပိုးမှု၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အကြံပေးမှုကို မည်သို့ လုပ်ဆောင်သည်ကို ကျောင်းသို့ တိုက်ရိုက် မေးမြန်းပါ။

အသိအမှတ်ပြု တက္ကသိုလ်များကို စစ်ဆေးသည့် အဆင့်များကို IEQAS အသိအမှတ်ပြု တက္ကသိုလ် စစ်ဆေးရန် စာရင်း တွင်၊ နိုင်ငံခြားကျောင်းသား လက်ခံသည့် တက္ကသိုလ်များ ရှာဖွေနည်းကို နိုင်ငံခြားကျောင်းသား လက်ခံသည့် ကိုရီးယားတက္ကသိုလ် ရှာဖွေနည်း တွင် စုစည်းထားသည်။ Academyinfo ၏ အခြား ထုတ်ပြန်ချက်များ အသုံးပြုနည်းကို တက္ကသိုလ် အဆောင် လက်ခံနိုင်မှုနှုန်း ထုတ်ပြန်ချက် ဖတ်နည်း တွင် ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ဒေသကို စဉ်းစားနေပါက ဆိုးလ်နှင့် ဒေသများရှိ နိုင်ငံခြားကျောင်းသား နေထိုင်စရိတ် နှိုင်းယှဉ်ချက် ကိုလည်း တွဲဖက် ကြည့်ရှုပါ။

--- ကျောင်းထွက်နှုန်းသည် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန·KEDI ၏ 'ဒေတာဖြင့် ဖတ်ရှုသည့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပညာရေး' 2026 ခုနှစ် အမှတ် 17 (2026 ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ 1 ရက်၊ 2025 ခုနှစ် အခြေပြု)၊ နိုင်ငံခြားကျောင်းသား ဦးရေသည် 2026 ခုနှစ် ပညာရေး အခြေခံစာရင်းအင်း (2026 ခုနှစ် ဧပြီ 1 ရက် အခြေပြု)၊ မူဝါဒ ဦးတည်ချက်သည် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ကြေညာချက် (2026 ခုနှစ် စက်တင်ဘာ 8 ရက်) ကို အခြေခံသည်။